Türkiye’de açılan boşanma davalarının önemli bir kısmını yabancılar açar. Bunların bir kısmı anlaşmalı boşanma iken diğer kısmı çekişmeli boşanmadır. Ancak yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması meselesinde dikkat edilmesi gereken önemli hususlar vardır.
Bu yazımızda yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması ile ilgili merak edilen soruları cevapladık. Dikkatli okunması ve muhakkak bir avukat yardımı alınması gerekir.
Yabancılar Türkiye’de Boşanma Davası Açabilir mi?
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması mümkündür. Nitekim açıyorlar da. Ancak Türk vatandaşlarının açtıkları boşanma davaları ile yabancıların açtıkları boşanma davalarında bazı noktalarda farklılıklar ortaya çıkar.
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açabilmeleri için bu kişilerin Türkiye’de yaşıyor olmaları da gerekmez. Türkiye’de evlenmiş olmaları da şart değildir. Hatta Türk merciilerinde evli olarak kaydedilmiş olmaları da zorunlu değildir.
Türkiye’de evlenmemiş olsalar bile yabancılar Türkiye’de boşanma davası açabilir. Türkiye resmi kayıtlarında evli olarak kaydedilmiş olan kişiler de bu davayı açabilir. Türkiye resmi kayıtlarında evli olarak kaydedilmemiş kişilerden ise evli olduklarına dair belge istenir. Buna davada hukuki yarar denir. Ama kişi bir şekilde Türkiye’ye giriş yaparken evraklarında “evli” olarak yazılmışsa bu kişilerin evli olduklarına dair belge getirmelerine gerek yoktur.
Türkiye’de Boşanma Çeşitleri
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması iki şekilde mümkündür. Bunlardan birincisi “anlaşmalı boşanma”, diğeri ise “çekişmeli boşanma” olarak isimlendirilir.
Türkiye’de Anlaşmalı Boşanma
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açmak istemesi durumunda öncelikle eşlerin bu konuda anlaşmış olup olmadıklarına bakmak gerekir. Eğer eşler;
- Boşanma konusunda
- Çocukların velayeti konusunda
- Nafaka konusunda (nafaka ödenip ödenmeyeceği veya ödenecekse de ne kadar ödeneceği konusunda anlaşma)
- Maddi ve manevi tazminat konusunda (tazminat ödenip ödenmeyeceği veya ödenecekse de ne kadar ödeneceği konusunda anlaşma)
anlaşmışlarsa çekişmeli boşanma davası açmaya gerek yoktur. Anlaşmalı boşanma davası açarak 1-2 ay gibi kısa bir süre içerisinde hızlıca boşanabilirler. Ancak Türkiye’de anlaşmalı boşanma davası açabilmek için tarafların en az 1 yıldır evli olmaları gerekir. Bu durum yabancılar için de geçerlidir.
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası eğer anlaşmalı olacaksa, anlaşılan konularda bir protokol metni hazırlanmalıdır. Ayrıca bir anlaşmalı boşanma dava dilekçesi hazırlanmalıdır. Bu ikisi ile birlikte yabancılar anlaşmalı boşanma davası açabilir. Ancak her iki metin de hem kanuni hem de emsal yüksek mahkeme kararlarında yer alan önemli usuli şartları taşımalıdır. Aksi halde yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması zorlaşır ve içinden çıkılamaz bir hale gelir. Bu nedenle muhakkak bir avukat yardımı almak gerekir.
Türkiye’de Çekişmeli Boşanma
Eğer eşlerden birisi boşanmak istiyor ama diğeri istemiyorsa veya eşlerden her ikisi de boşanmak istiyor ancak nafaka, tazminat, velayet gibi konularda anlaşamıyorlarsa çekişmeli boşanma davası açmak gerekir. Bu durum yabancılar için de geçerlidir.
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası eğer çekişmeli dava olacaksa, davayı açan eşin diğer eşe “kusur” isnad etmesi gerekir. Yani boşanmayı haklı kılacak sebeplere ihtiyaç vardır. Aksi halde boşanma davası reddedilir. Burada çeşitli sebeplerden bahsedebiliriz. Örnek olarak;
- Zina (aldatma)
- Akıl hastalığı
- Evi terk etme
- Hayata kastetme
- Fiziksel şiddet uygulama
- Eve sürekli geç geliyor olma
- Cinsel yetersizlik
- Pornografi bağımlılığı
- Erkeğin bir işte çalışmıyor olması, evin ihtiyaçlarını karşılamaması
- Eşe karşı ilgisizlik
- Hakaret, tehdit
- Çocuklara kötü davranma
- Başka kişilere ailenin mahrem bilgilerini anlatma
- Kadını harçlıksız bırakma
- Kişisel bakımına dikkat etmeme
Buna benzer pek çok sebep sayılabilir. Bu tür kusurları eşe karşı isnad edip ayrıca bunları ispat etmek gerekir.
Çekişmeli boşanma davalarında en güçlü ve en yaygın kullanılan delil türü “tanık anlatımları” olarak bilinir. Çekişmeli boşanma davalarında tanık çok önemlidir. Bu durum yabancılar için de geçerlidir. Komşular, evdeki çocuklar, mahalle insanı, iş arkadaşı, akrabalar vb. herkes tanık olabilir.
Yabancıların Türkiye’de Boşanma Süreci Nasıl İlerler?
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması demek önemli bir hukuki sürece girdikleri anlamına gelir. Bu nedenle deneyimli boşanma avukatı ile çalışmak çok önemlidir. Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açmadan önce süreci planlamak gerekir. Aşamalarda nelerin gerçekleşeceği, ihtimallere göre planlanmalıdır.
Yabancılar Türkiye’de çekişmeli boşanma davası açacaksa süreç şu şekilde ilerler:
Türkiye’de boşanma davası bir dava dilekçesi ile açılır. Bu dilekçede; karşı tarafa karşı boşanmaya yeter boyutta kusurlar isnad edilmelidir. Bu kusurların nasıl ispat edileceği anlatılmalı ve delillere yer verilmelidir. Türkiye’de boşanma davasında en önemli delil tanıktır.
Yabancılar Türkiye’de boşanma davası açtığı zaman öncelikle acil meselele hakim tarafından karar verilir. Örneğin; çocuğun ve kadının nafakası, mallara tedbir (bloke) konulması, dava süresince evde kimin kalacağı, dava süresince çocukların kimde kalacağı, diğer eşin çocuklarla ne zaman görüşeceği gibi acil konulara karar verilir.
Acil meselerden sonra mahkeme, dava dilekçesini ve eklerini diğer eşe PTT yoluyla gönderir. Diğer eşin 14 gün içinde buna cevap dilekçesi verme hakkı vardır. Cevap verirse, davacı tarafın da “cevaba cevap” dilekçesi sunma hakkı vardır. Ardından davalı olan eşin de ikinci cevap hakkı vardır. Davalı olan eş, kendisi de boşanma davası açabilir. Eğer açacaksa bunu cevap dilekçesinde belirtmesi gerekir.
Bu şekilde dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme bir duruşma günü belirler ve tarafları duruşmaya çağırır. Bu çağrı yapıldığından itibaren 14 gün içinde tarafların delillerinin asıllarını sunması beklenir.
Duruşma günü ön inceleme dediğimiz usul takip edilir. Deliller ve uyuşmazlık noktaları belirlenir. Genellikle davanın esasına girilmez. Bu ilk duruşmadan sonra hakim taraflara 2 haftalık süre içerisinde tanıklarının kim olduğunu bildirmesini ister. Bundan sonraki duruşmalarda tanıklar dinlenir ve diğer deliller değerlendirilir. Tüm bu süreç bittikten sonra en son duruşmada hakim kararını verir.
Yabancılar Türkiye’de anlaşmalı boşanma davası açacaksa süreç şu şekilde ilerler:
Öncelikle bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanır ve eşlerin hangi konularda nasıl anlaştıkları yazılır. Ardından kusura ve delile gerek olmayan bir dava dilekçesi ile dava açılır. Bunun üzerine mahkeme duruşma günü belirler. Duruşma günü eşlerin her ikisi de duruşmaya gelmelidir. Çekişmeli boşanmada gelmelerine gerek yoktur ancak anlaşmalıda gerek vardır. Hakim duruşmada taraflara protokoldeki hükümleri sorar ve onaylarını alır. Ardından boşanma kararı verir. Tek celsede mesele çözülür.
ÖNEMLİ: Türkiye’de hukuk yargılamaları çok ciddi usul kurallarına sahiptir. Önemli süreler vardır. Süreler kaçırıldığı zaman hak kaybı yaşanır. Özellikle yabancıların bu tür kayıplar yaşamamak için deneyimli boşanma avukatları ile çalışması gerekir.
Türkiye’de Boşanma Davasında Nafaka
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması durumunda mahkeme nafakaya hükmedebilir.
Türkiye’de anlaşmalı boşanma sırasında eşler ne kadar nafakada anlaşırsa mahkeme o miktara karar verir. Veya eşler hiç nafaka ödenmeyeceği konusunda anlaşabilir. Bu durumda da mahkeme hiç nafaka ödenmeyeceğine karar verir.
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası eğer çekişmeli dava şeklinde olacaksa burada 3 tür nafaka söz konusu olur. Bunlar; tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve çocuğun iştirak nafakası şeklindedir.
Tedbir nafakası dava süresince geçerli olan nafakadır. Dava bitene kadar davanın başından itibaren çocuk ve kadın için hükmedilir.
Yoksulluk nafakası ise genellikle erkek eşin, kadın eşe ödediği nafakadır. Bunun da ne kadar olacağına hakim karar verir. Hakim bu miktara hükmederken tarafların kusur durumuna ve maddi imkanlarına bakar.
Çocuğun iştirak nafakası ise, çocuğun velayetini alan eşe, diğer eşin çocuk için ödediği nafakadır. Çekişmeli davalarda bunun ne kadar olacağına mahkeme karar verir. Çocuğun maddi ihtiyaçlarına göre bir miktar söyler.
Türkiye’de Boşanma Davasında Çocukların Velayeti
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası anlaşmalı boşanma şeklinde olacaksa, çocukların velayetinin kimde kalacağına eşler kendisi karar verir. Ancak çekişmeli boşanacaklarsa çocukların kimde kalacağına hakim karar verir.
Çocukların kimde kalacağına karar verirken, davada kimin haklı olduğuna bakılmaz. Çocuğun kimde kalması çocuk için iyi olacaksa, hakim o kişiye çocuğu verir.
Türkiye’de anne ve babanın çocuğun ortak velayet hakkına sahip olması da mümkün. Aslında bu kanunda yer almıyor. Ancak yalnızca anlaşmalı boşanma davalarında Türk mahkemesi bunu kabul edebiliyor. Bununla ilgili emsal mahkeme kararları mevcuttur.
Türkiye’de Boşanma Davasında Mal Paylaşımı
Yabancılar Türkiye’de boşanabileceği gibi mal paylaşımı davası da açabilir. Mal paylaşımı davası boşanma davası ile birlikte açılabilir. Türkiye’de mal paylaşımı işlemi normalde boşanmadan sonra yapılır. Ancak eşlerden birinin mal kaçırmasını engellemek amacıyla boşanma davası ile birlikte mal paylaşımı davasını açıp; eve, arabaya, banka hesabındaki paraya veya diğer mallara tedbir (bloke) konulabilir. Bu şekilde mal kaçırmak engellenmiş olur.
Yabancıların Türkiye’de boşanması anlaşmalı olacaksa, eşler malları nasıl paylaşacağını kendisi anlaşabilir. Paylaşım olmayacağı konusunda da anlaşabilirler. Bu tamamen eşlerin karar vereceği bir durumdur.
Türkiye’de mal paylaşımı, kaba bir anlatımla, şu şekilde gerçekleşir: Eşlerin evlendikten sonra satın aldıkları mallar, mal paylaşımı işlemine katılır. Mahkeme bu malların değerini belirler. Mallar kimin ise onun üzerinde kalmaya devam eder ama malın sahibi olan eş, diğer eşe malların değerinin yarısı kadar para öder.
Türkiye’de Boşanma Davasında Mehir Altını
Sanılanın aksine Türk hukukunda mehir altını mahkemece kabul edilmektedir. Evlenirken karısına mehir vaadinde bulunan eş, bu mehir altının boşanma zamanında ödemek zorundadır. Ancak Türk mahkemesi, mehir vaadinin ispatlanmasını ister. Özellikle yazılı mehir senedi burada önem taşır. Mehir senedi yoksa bile mehir vaadinin videosu olmalıdır. Tanık da burada önemli bir delil çeşididir.
Türkiye’de Boşanma Davasında Ziynet Altını
Yabancıların Türkiye’de boşanması, Türk vatandaşlarının boşanmaları ile büyük oranda benzerlik gösterir. Türkiye’de boşanma davasında ziynet altını yabancılar için de talep edilebilir. Düğünde takılan altınlar genel olarak kadına ait kabul edilir. Eğer erkek eş bunu kadından almışsa geri vermekle yükümlüdür. Kadın, öncelikle bu altınların aşağı yukarı miktarını ve çeşidini ispatlamalıdır. Bunu düğün fotoğrafları ve tanıklarla ispatlayabilir. Ardından kadın, erkeğin bu altınları aldığını ispatlamalıdır. Bunu da tanıkla veya yazışmalarla ispatlayabilir. Bu durumda Türk mahkemesi bu altınların kadına geri verilmesine hükmeder.
Yabancıların Türkiye’de boşanması eğer anlaşmalı şekilde olacaksa, eşler bu altınların durumunda da anlaşabilirler. Ödenmeyeceği veya ödenecekse ne kadar ödeneceği konusunda anlaşabilirler.
Türkiye’de Boşanan Yabancıların Sık Sorduğu Sorular
Yabancıların Türkiye’de boşanma süreci oldukça merak edilen bir konudur. Bu konuda sık sorulan bazı soruları aşağıda yanıtladık.
Suriyelilerin Türkiye’de Boşanma Davası Açması
Suriyeliler Türkiye’de malum iç savaştan ötürü “geçici sığınmacı” statüsündedir. Bu durum boşanma davasında önemli bir fark oluşturmaz. Şuan Suriye’de oturmuş bir hukuki düzenin henüz olmaması, Suriye iç hukukuna ulaşılamıyor olması ve boşanmaya dair meselelerin çoğu kamu düzenini ilgilendirdiği için Türk hukuku uygulanır. Suriyeliler de Türkiye’de boşanırken; velayet, nafaka, mal paylaşımı, mehir, ziynet altını gibi taleplerde bulunabilir.
Türk Vatandaşlığı Almış Kişilerin Türkiye’de Boşanma Davası Açması
Türk vatandaşlığını almış yabancı kişilerin boşanma davası, normal Türk vatandaşlarından farksızdır. Bu kişilerin açtıkları boşanma davaları, taraflardan ötürü yabancılık unsuru taşımaz. Genel olarak yukarıda anlattığımız sürece benzer bir şekilde davaları ilerler.
Türkiye’de Dini Nikahlı Eşe Karşı Boşanma Davası Açılabilir mi?
Türkiye’de dini nikahlı eşe karşı boşanma davası açılamaz. Eşlerin resmi nikahlı olması beklenir. Ancak yabancıların Türkiye’ye girişte resmi belgelere evli olarak kaydedilmiş olması durumunda, yabancı ülke resmi makamlarından “bunlar resmi olarak evli mi” diyerek görüş alınmaz. Yani aslında dini nikahlı da olsalar boşanma davası açabilirler.
Şiddet Uygulayan Eşe Karşı Ne Yapılabilir?
Şiddet uygulayan eşe karşı yabancı kişiler, 6284 sayılı yasa uyarınca uzaklaştırma kararı alabilirler. Uzaklaştırma kararı için uzun süren bir davaya gerek yoktur. Eşe karşı “şiddet uyguladığı” iddiası ile aile mahkemesinden uzaklaştırma kararı istenir ve ertesi gün hakim uzaklaştırma kararı verir. Bu karar, şiddet uygulayan veya şiddet tehdidinde bulunan eşe polis tarafından bildirilir. Bu durumda yabancı eş, şiddet mağduru eşe yaklaşamaz. Yaklaşırsa 3 gün ile 6 ay arasında “tazyik hapsi” cezası uygulanır.
Türkiye’de Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası eğer anlaşmalı boşanma şeklinde olacaksa; genellikle 1 ay ile 2 ay arasında bir süre içerisinde tamamlanır. Yabancıların Türkiye’de boşanma davası eğer çekişmeli boşanma şeklinde olacaksa; dava genellikle 1 yıl ile 4 yıl arasında değişen bir sürede tamamlanır. Bu süreye; tarafların karara itiraz edip etmemeleri, tebligat işlemlerinin problemsiz yapılıp yapılmaması, mal paylaşımının olup olmaması, sürecin iyi takip edilip edilmediği, mahkemenin yoğunluğu vb. pek çok unsur etki eder.
Yabancıların Türkiye’de Boşanma Davası Hangi Mahkemede Görülür?
Türkiye’de yabancıların boşanma davası eğer çekişmeli dava şeklinde olacaksa dava; eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa 6 aydan beri birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesinde açılır. Türkiye’de yabancıların boşanma davası eğer anlaşmalı dava şeklinde olacaksa dava Türkiye’deki herhangi bir aile mahkemesinde açılabilir. Burada eşlerin genel olarak yoğun olmayan ve süreci hızlı tamamlayan bir aile mahkemesi seçmesi önerilir.
Yabancı Eşlerden Birinin Adresi Bilinmiyorsa Ne Yapılır?
Yabancı eşlerden birinin veya her ikisinin avukatı varsa, tebligatlar avukatlara e-tebligat yolu ile gider, ki bu en kolay olanıdır. Eğer eşlerden birinin avukatı yoksa Türkiye’de bilinen bir adresine tebligat gönderilir. Eğer bu da yoksa, yurtdışında bilinen bir adresi olup olmadığına bakılır ve buraya tebligat gönderilir. Hiçbirisi mevcut değilse bu durumda “ilanen tebligat” yapılır. Nihayetinde tebligat işlemi muhakkak gerçekleştirilir.
Yabancı Ülkede Alınan Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli Olabilir mi?
Yabancı ülkede alınan boşanma kararı Türkiye’de geçerli olabilir. Ancak bunun için kararda yer alan hükümler, Türk kamu düzenine aykırı olmamalıdır. Bunun için Türkiye’de tanıma ve tenfiz davası açılmalıdır. Ancak bu noktada süreci hızlı tamamlamak adına tanıma ve tenfiz davası mı yoksa ayrı bir anlaşmalı boşanma davası mı açılacağına karar vermek gerekir. Bu tercih somut olayın özelliklerine göre avukata danışılarak yapılmalıdır.
Türkiye’de Boşanma Davası Masrafı ve Avukat Ücreti Ne Kadardır?
Türkiye’de boşanma davası açılış masrafı 2026 yılında aşağı yukarı 4000 TL ile 10.000 TL arasında değişir. Bu miktara; ziynet, mehir ve mal paylaşımı davasının olup olmayacağı, tanıkların sayısı vb. unsur etki eder. Süreç devam ederken mahkeme “bilirkişi incelemesi” veya “keşif” işlemleri yapmak isteyebilir. Bu durumda bilirkişiler ve keşif için genellikle 3000 TL ile 10.000 TL arasında bir masraf; ödenir. Ama bunlar dava açılırken değil, ilerleyen aşamalarda, sırası gelince istenir.
Yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması durumunda ödeyecekleri bir diğer masraf da avukatlık ücretidir. Türkiye’de 2026 yılında aile mahkemelerinde asgari avukatlık ücreti 45.000 TL’dir. Ancak bu, kanunla belirlenen alt sınırdır. Türkiye’de boşanma davası için avukatlık ücreti; müvekkil ile avukat arasında serbest şekilde belirlenir. Bu miktara davanın karmaşıklığı ve muhtemel süresi gibi pek çok unsur etki eder.
Yabancılar Türkiye’de Boşanma Davası Açarken Nelere Dikkat Etmeli
Aslında bu yazıda Türkiye’de boşanma sürecini çok yüzeysel bir şekilde anlattık. Burada yabancıların genel olarak Türkiye’de boşanma ile ilgili merak ettikleri soruları yanıtlamaya çalıştık. Süreç, burada anlatılandan çok daha karmaşıktır. Bu nedenle yabancıların Türkiye’de boşanma davası açması durumunda dikkat etmeleri gereken en önemli konu, deneyimli boşanma avukatları ile çalışmak olmalıdır.